BBT: Trong bối cảnh cuộc đua quyền lực Mỹ – Trung ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương không ngừng gia tăng, với vị trí địa chiến lược quan trọng Việt Nam cần định hướng chiến lược đúng vừa giữ vững đường lối độc lập tự chủ vừa tranh thủ sức mạnh quốc tế để giữ vững chủ quyền, giữ môi trường hòa bình cho sự nghiệp phát triển đất nước. Bay Lên Việt Nam có cuộc trò chuyện với GS Nguyễn Trọng Bình – ông đã tham gia và có đóng góp quan trọng cho Dự án Nghiên cữu Biển Đông.

BLVN: Thưa GS Nguyễn Trọng Bình kính mến, trong bối cảnh cuộc đối đầu giữa 2 cường quốc Mỹ – Trung ở khu vực Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương không ngừng gia tăng, với Việt Nam cũng như các nước ASEAN vấn đề chọn bên lại được đặt ra. Đã có một số chuyên gia cho rằng, không nên đặt vấn đề như thế, Việt Nam là một quốc gia độc lập có lợi thế chiến lược lớn có thể biến “ thế” thành lực, giữ vững đường lối trung lập , tận dụng những cơ hội sẽ xuất hiện trong cuộc cạnh tranh giành vị trí lãnh đạo thế giới của 2 cường quốc này để bảo vệ độc lập chủ quyền và phát triển đất nước, GS bình luận gì về ý kiến này?

GS Nguyễn Trọng Bình: Tại Khu vực Ấn Độ Dương Thái Bình Dương hiện đang xảy ra hai vấn đề. Một là: cuộc cạnh tranh ngôi vị số 1, lãnh đạo thế giới của Mỹ và Trung Quốc. Mỹ là quốc gia đang có vị trí số 1, Trung Quốc là quốc gia đang lên muốn chiếm lấy vai trò số 1 này. Hai là:Trung Quốc muốn chi phối hoặc chiếm lấy các nơi có tính chiến lược của các quốc gia trong khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương để thực hiện kế sách “Một vành đai, một con đường”. Việt Nam là một trong số các quốc gia trong khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương đang bị  Trung Quốc xâm phạm chủ quyền biển đảo vì có vị trí địa chiến lược quan trọng.

Do thực tế như vậy, câu hỏi Việt Nam nên chọn phe nào là câu hỏi lấy đối tượng cho vấn đề thứ nhất (sự cạnh tranh Mỹ và Trung Quốc ) và thiếu mất phần sau (2) là Trung Quốc  đang chiếm lấy các khu vực địa chiến lược trong kế sách “một vành đai, một con đường” của Trung Quốc mà họ quyết thực thi. Vì vây các quốc gia đang là nạn nhân của Trung Quốc phải có phản ứng chống lại sự xâm lược này của Trung Quốc.

Ngoài việc đối đầu trực tiếp giữa Mỹ và Trung Quốc để tranh dành ngôi vị; các quốc gia nạn nhân, bị xâm lược bởi Trung Quốc, bị xâm phạm chủ quyền, quyền lợi quốc gia phải tập hợp nhau lại để chống lại sự xâm lấn này của Trung Quốc . Sự tập hợp và liên đới với các quốc gia khác để bảo vệ chủ quyền, quyền lợi quốc gia là một điều thiêng liêng của mỗi nước, mỗi dân tộc. Việc bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ là điều chính đáng và chính nghĩa của mọi quốc gia .

BLVN: Làm thế nào để Việt Nam tạo ra lực để trung lập giữa Mỹ và Trung Quốc, từ đó có thể trở thành hạt nhân đoàn kết một ASEAN trung lập trong cuộc cạnh tranh giữa hai nước lớn?

Đường lối của một quốc gia mang chính danh và chính nghĩa luôn được nhân dân và quốc tế ủng hộ. Việt Nam đã nhiều lần chứng minh chân lý :” một quốc gia, dù nhỏ, nhưng chiến đấu cho độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ sẽ chiến thắng vẻ vang ” cuộc chiến này (không chỉ duy nhất là sự xung đột quân sự) luôn tổng hợp được sức mạnh của nhân dân trong nước và quốc tế. ASEAN chỉ là những nước của các nước nằm trong khu vực Ấn độ dương- Thái bình dương, do đó việc đoàn kết với các nước (đặc biệt là các nước trung khu vực Ấn độ dương-Thái bình dương) mang ý nghia vô cùng quan trọng.

 BLVN: Với lợi thế địa chiến lược quan trọng, hiên nay Việt Nam và Mỹ có thể chia sẻ cùng nhau những lợi ích chiến lược nào thưa GS?   

 Việt Nam hiện nay có hai mục đích chiến lược cơ bản cần phải quyết giữ:

– Gìn giữ độc lập dân tộc và sự toàn vẹn lãnh thổ. Việc Trung Quốc chiếm lấy các vùng biển đảo của Việt Nam hiện nay là một thách thức lớn.

– Gìn giữ hoà bình, ổn định để có thể phát triển.

Về phía Mỹ chỉ có một lợi ích chiến lược tại khu vực Ấn Độ Dương- Thái Bình Dương là duy trì sự ổn định và quyền tự do hàng hải tại khu vực hai vùng biển này. Mỹ không có tranh chấp biển đảo đất đai với các quốc gia quanh hai vùng biển này. Qua sự quan sát trên Việt Nam chia sẻ chung với Mỹ quyền lợi chiến lược về vùng Biển Đông là phải nghiêm thủ luật biển quốc tế UNCLOS . Cho đến nay Mỹ luôn ủng hộ Việt Nam trong các chủ trương về Biển Đông và (với nhiều quốc gia khác) bác bỏ các công hàm của Trung Quốc về chủ trương xâm chiếm tại Biển Đông và đặt các căn cứ quân sự trên các nơi đã chiếm được.

Đây là một thuận tiện lớn đối với Việt Nam, nó tạo nên sự đồng thuận quốc tế ủng hộ Việt Nam trong nỗ lực lấy lại chủ quyền biển đảo tại những vùng đã bị Trung Quốc xâm chiếm và biến thành các căn cứ quân sự tại Biển Đông . Tóm lại, Việt Nam cần hợp tác với Mỹ và các quốc gia khác tạo sự ủng hộ và đồng thuận quốc tế chống lại hành động xâm lược tại Biển Đông . Đồng thời đoàn kết chặt chẽ trong liên minh các nước là nạn nhân của xâm lược Trung Quốc như Ấn Độ, Nhật Bản và các quốc gia quanh Biển Đông , cùng cương quyết đòi lại các vùng bị Trung Quốc xâm lược.

BLVN: Xin cảm ơn GS về cuộc trò chuyện thú vị này, chúc GS cuối tuần vui.

avatar
  Theo dõi  
Notify of